Wat is de duurzaamste kaars: soja, bijenwas, koolzaadwas of led?
Een kaars op tafel voor een gezellig diner, of een paar kaarsen op de kast voor een knusse avond op de bank; kaarslicht wordt door veel mensen geassocieerd met warmte en knusheid. Maar fabrikanten maken de meeste kaarsen van paraffine, een aardolieproduct. Gelukkig zijn er ook alternatieven van sojawas, koolzaadwas en bijenwas, en natuurlijk (oplaadbare) led-kaarsen. Maar welke zijn het beste voor het milieu? En zijn standaard waxinelichtjes echt een slechte keuze? In de Groene Microscoop zoeken we uit wat de duurzaamste kaarsen zijn.
Mascha Bongenaar
9 november 2026
De conclusie in 30 seconden
Als je zo duurzaam mogelijk kaarslicht wil, dan is een kaarsje minder branden de eenvoudigste stap. Door een (oplaadbare) led-kaars aan te zetten, voorkom je verbranding en daarmee ook de uitstoot van roet en andere stoffen in je huis. Gebruik je toch liever een echte kaars? Kijk dan goed waar je kaars van is gemaakt. Koolzaadwas uit Europa kan een interessante keuze zijn, maar ook bijenwas is aantrekkelijk als je het lokaal en verantwoord kunt kopen (alhoewel niet voor vegans). Soja- en palmwas zijn weliswaar plantaardig, maar helaas maakt ze dat niet milieuvriendelijk. Stearine is vaak afkomstig van dierlijke vet en is daarom meestal niet zo duurzaam. En paraffinewas komt van aardolie, waardoor het ook een weinig duurzame keuze is.
Welke kaars is het duurzaamst?
Er zijn verschillende soorten kaarsen te koop. Waar een kaars van gemaakt is, maakt een groot verschil, maar ook de herkomst van de grondstoffen en hoe lang je een kaars gebruikt maakt uit. We zetten de belangrijkste soorten op een rij.
1. Oplaadbare led-kaarsen
Een led-kaars brandt niet echt, en dat is een belangrijk voordeel. Want tijdens het gebruik van een led-kaars komt geen roet of fijnstof vrij. Moderne ledkaarsen bootsen een flakkerende vlam steeds echter na. Toch is een led-kaars niet automatisch milieuvriendelijk, omdat het een elektronisch apparaat is met batterij. Hoe duurzaam de keuze is, hangt daarom af van de levensduur, de mogelijkheid de batterij te vervangen en hoe vaak je de kaars gebruikt. Vooropgesteld; een led-kaars met wegwerpbatterijen zijn een minder duurzaam product. Zet je iedere avond graag een kaars aan? Dan kan een oplaadbare led-kaars een verstandige keuze zijn. Brand je heel af en toe een kaarsje, dan weegt de productie van een led-kaars niet persé op tegen het gebruik van een echte kaars.
2. Koolzaadwaskaarsen
Bij koolzaadwas komt de plantaardige olie uit koolzaad. Koolzaad groeit in Europa, en zelfs in Nederland, waardoor de afstand tussen de teelt en de kaarsenmaker klein kan zijn. Als kaarsen volledig uit koolzaadwas bestaan, en je kunt kiezen voor lokale was, dan kan dat een interessante keuze zijn, want de grondstof is hernieuwbaar en plantaardig. Maar plantaardig is in dit geval niet automatisch milieuvriendelijk, want er is landbouwgrond, mest en bestrijdingsmiddel nodig bij de teelt en de verwerking kost energie. Bovendien vonden we geen levenscyclusanalyse die verschillende wassoorten voor kaarsen vergelijkt.
Onze afweging: een kaars van Europese koolzaadwas is een interessante keuze als je een echte kaars wil. Check wel of de kaars echt volledig van koolzaadwas is gemaakt, en naar de herkomst van die was.
3. Bijenwas is natuurlijk, maar niet veganistisch
Bijenwas is een natuurlijke was die bijen produceren om hun honingraten te bouwen. Met die was kun je kaarsen maken die biologisch afbreekbaar zijn en vaak een lange brandduur hebben. Of deze bijenwaskaarsen milieuvriendelijk zijn hangt af van de herkomst van de was en de manier waarop de bijen worden gehouden. Bijenwas is een dierlijk product en dus niet veganistisch.
Onze afweging: lokale bijenwas kan een goede keuze zijn als je kiest voor een echte kaars. Maar het is wel een dierlijk product en de keuze van de imker doet er toe.
Elke week een nieuwe Groene Microscoop
De Groene Microscoop is een vaste rubriek in Groene Mafkezen, onze wekelijkse podcast over duurzaam leven, eerlijke dilemma’s en praktische keuzes. Iedere week leggen we een ander product, gewoonte of activiteit onder de microscoop en zoeken we uit: wat is nou écht de duurzaamste keuze? Niet op basis van een groen imago of onderbuikgevoel, maar door cijfers, onderzoek en verrassende nuances naast elkaar te leggen. Luister naar Groene Mafkezen op Spotify en ontdek welke keuzes we nog meer onder de Groene Microscoop hebben gelegd.
Deze Groene Microscoop ook beluisteren?
4. Sojawas is plantaardig, maar niet vanzelf duurzaam
Sojawaskaarsen zijn gemaakt van sojaolie, wat een plantaardige grondstof is. Vaak wordt dit gepresenteerd als een duurzaam alternatief voor paraffine. Maar de herkomst van de soja is belangrijk. Voor de teelt van soja is landbouwgrond nodig, waarbij ontbossing en verlies van biodiversiteit een rol kunnen spelen. Ook is er energie nodig voor transport en de verwerking tot kaarswas.
Onze afweging: sojawas is een plantaardig alternatief voor fossiele paraffine, maar de milieuwinst hangt af van de herkomst van de soja en productiewijze.
5. Stearine kaarsen; vaak dierlijk of gemengd
Veel kaarsen in de Nederlandse winkel worden gemaakt van stearine. Stearine kan worden gemaakt van dierlijke vetten, maar ook van plantaardige oliën. Bovendien wordt het in kaarsen vaak gemengd met bijvoorbeeld paraffine. Als stearine wordt gemaakt van dierlijke vetten, dan gaat het vaak om resten uit de vleesverwerkende industrie. De milieubelasting van de veehouderij op klimaat, landgebruik, water en biodiversiteit kunnen, ondanks dat het een restproduct is, toch (deels) aan dit dierlijke vet worden toe gerekend. Als de stearine plantaardig is, wordt het bijvoorbeeld gemaakt uit palmolie, waarbij landgebruik, ontbossing en verlies van biodiversiteit een gevaar zijn. Uit een RISE studie bleek dat de klimaatimpact van een stearinekaarsen (90% dierlijke stearine en 10% paraffine) wel 59% lager was dan die van een paraffinekaars.
Onze afweging: (dierlijke) stearine kaarsen lijken een duurzamer keuze dan paraffinekaarsen. Plantaardige stearinekaarsen lijken dan nog beter te scoren. Maar omdat de oorsprong van de stearine vaak onduidelijk is, zouden wij deze kaarsen zeker niet duurzaam noemen.
6. Palmwaskaarsen met risico op ontbossing
Palmwaskaarsen worden gemaakt van palmolie. Palmolie heeft een hele hoge opbrengst per hectare in vergelijking met andere oliegewassen. Maar palmolieplantage leiden in veel regio’s wel tot ontbossing, verlies van biodiversiteit en aantasting van leefgebieden van wilde dieren. Het is daarom belangrijk om te weten waar je palmolie vandaan komt. Het kan helpen om te kiezen van kaarsen van gecertificeerde palmwas, bijvoorbeeld met RSPO keurmerk. Maar die certificering neemt niet alle mogelijke milieueffecten weg.
Onze afweging: Palmwaskaarsen zijn geen vanzelfsprekende duurzame keuze, omdat het plantaardig en biologisch afbreekbaar is. Wij kiezen liever voor een kaars waarvan de grondstof en herkomst duidelijk zijn.
7. Ghee-kaarsen van geklaarde boter
Ghee-kaarsen worden gemaakt van geklaarde boter, waaruit water en melkeiwitten zijn verwijderd. Omdat ghee een dierlijk product is, hangt de milieubelasting sterk samen met de melkveehouderij waar de grondstof vandaan komt. De productie van zuivel heeft grote gevolgen voor klimaat, landgebruik en water. Of ghee beschouwt wordt als restproduct hiervan, maakt weinig verschil voor de impact.
Onze afweging: vanwege de dierlijke oorsprong van de ingrediënten zouden wij een ghee-kaars niet als duurzaam bestempelen.
8. Paraffinekaarsen; goedkoop maar fossiel
Paraffine is een van de meest gebruikte grondstoffen voor kaarsen. Dat komt omdat het gemaakt wordt uit aardolie, als restproduct van de raffinage en daarom relatief goedkoop verkregen kan worden. Bij het verkrijgen van de grondstof komt veel CO2 vrij, maar ook bij het branden van je kaars komt fossiele CO2 vrij.
Onze afweging: omdat paraffine een fossiele grondstof is, kiezen wij liever voor een andere kaarswas. Heb je een paraffinekaars in huis, dan kun je die beter eerst opbranden voordat je een nieuwe koopt.
Is een sojakaars beter dan een paraffinekaars?
Niet automatisch. Sojawas is plantaardig, terwijl paraffine uit aardolie wordt gemaakt. Maar de milieubelasting van sojawas hangt onder meer af van landgebruik, teelt en transport. Bovendien liet een onderzoek uit 2021 geen duidelijk verschil zien in de uitstoot tijdens het branden van ongeparfumeerde sojawas- en paraffinekaarsen.
Zijn geurkaarsen ongezond?
Bij het branden van geurkaarsen kunnen meer vluchtige organische stoffen vrijkomen dan bij ongeparfumeerde kaarsen. Dat betekent niet dat iedere geurkaars bij normaal gebruik direct schadelijk is, maar als je de uitstoot wilt beperken, is een ongeparfumeerde kaars de verstandigere keuze. Zorg ook voor voldoende ventilatie.
Is stearine hetzelfde als paraffine?
Nee. Paraffine wordt gemaakt uit aardolie. Stearine wordt gemaakt uit dierlijke vetten of plantaardige oliën. Kaarsen kunnen ook een mengsel van paraffine en stearine bevatten. Op de verpakking staat niet altijd duidelijk welke grondstoffen zijn gebruikt.
Zijn led-kaarsen altijd duurzamer?
Led-kaarsen veroorzaken tijdens het gebruik geen verbrandingsrook, maar de productie van elektronica, kunststof en batterijen heeft wel een milieu-impact. Een stevig model dat je jarenlang gebruikt en waarvan je de batterijen kunt vervangen of opladen, is de verstandigste keuze.
Is bijenwas de meest duurzame kaars?
Dat kunnen we niet met zekerheid zeggen. Bijenwas is een natuurlijke grondstof en lokale bijenwas kan een interessante keuze zijn. Maar het is een dierlijk product en de milieubelasting hangt af van de herkomst en productiewijze. Er is onvoldoende vergelijkbaar onderzoek om bijenwas als absolute winnaar aan te wijzen.
Branden plantaardige kaarsen schoner dan paraffine?
Een veelgehoorde claim is dat kaarsen van sojawas, koolzaadwas of bijenwas minder schadelijke stoffen uitstoten bij het verbranden dan paraffinekaarsen. Maar klopt dat? Wij vonden een wetenschappelijk onderzoek uit 2021 naar het branden van verschillende kaarsen. Bij het verbranden van kaarswas komt onder meer (ultra)fijnstof, koolmonoxide, stikstofhydroxide, formaldehyde en vluchtige organische stoffen vrij. Die stoffen verspreiden zich in je huis. Er kwam uit dit onderzoek géén ongeparfumeerde kaars die consequent schoner brandde dan de andere. Wel is duidelijk dat geurkaarsen duidelijk meer vluchtige organische stoffen uitstoten dan ongeparfumeerde kaarsen. Als het gaat om de luchtkwaliteit in je huis maakt het dus niet veel uit welke wassoort je kiest. Een ongeparfumeerde kaars lijkt wel een gezondere keuze dan een (sterk) geparfumeerde kaars. Zorg verder altijd voor ventilatie in de ruimte waar je kaarsen brandt.
Hoe zit het met waxinelichtjes en de aluminium cupjes?
Bij een waxinelichtje is niet alleen de kaarswas van belang, maar die kaarsjes zitten ook in een aluminium cupje. Voor de productie van aluminium is veel energie nodig. Aluminium kan weliswaar goed worden gerecycled, maar die kleine cupjes belanden niet altijd in de juiste afvalstroom (namelijk de PMD zak!). Er bestaan ook waxinelichtjes zonder houders, wat de milieuimpact aanzienlijk verlaagd.
Het belangrijke ‘ja, maar…’
We hebben geen levenscyclusanalyse en vergelijking gevonden van alle soorten kaarsen. De LCA van RISE vergelijkt alleen stearine en paraffine-kaarsen. De lagere klimaatimpact van die stearinekaars geldt bovendien niet automatisch voor alle kaarsen, omdat het een mix met bepaalde percentages was. De totale milieubelasting van de grondstoffen, productie en transport, en de uitstoot tijdens het branden van de kaarsen wegen allemaal mee. Zonder duidelijke vergelijkende onderzoeken is het daarom lastig om te concluderen welke kaars het meest duurzaam is. De bovenstaande keuze is dus eerder een geïnformeerde redactionele keuze dan een volledig onderbouwde analyse.
Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!