Duurzame grote schoonmaak: 10 praktische tips!
Soms voel je het ineens: het huis mag weer even helemaal fris. Niet alleen een doekje over het aanrecht of snel de stofzuiger door de woonkamer, maar echt opruimen, schoonmaken en opnieuw overzicht krijgen. De grote schoonmaak klinkt misschien ouderwets; iets van vroeger, toen meubels naar buiten gingen en het hele huis van boven tot onder werd geboend. Toch is het idee nog steeds heel fijn. Juist nu veel huizen vol staan met spullen, apparaten, voorraad, speelgoed, kleding en losse rommeltjes. Een duurzame grote schoonmaak gaat niet om in één dag je hele huis om te toveren tot showroom. Het gaat vooral om bewuster omgaan met je spullen, zuinig schoonmaken en kijken wat je kunt repareren, hergebruiken of doorgeven. Zo wordt schoonmaken niet alleen een klus, maar ook een frisse start.
Wat is een grote schoonmaak?
Een grote schoonmaak is een grondige schoonmaakbeurt van je huis. Je pakt niet alleen de dagelijkse taken aan, maar ook de plekken die je normaal snel overslaat. Denk aan keukenkastjes, plinten, lampen, gordijnen, matrassen, filters, voorraadkasten, badkamerkastjes en elektrische apparaten. Vaak hoort opruimen er ook bij. Wat gebruik je nog? Wat ligt al maanden in de weg? En wat kan beter een tweede leven krijgen bij iemand anders? Traditioneel gebeurde de grote schoonmaak vaak aan het einde van de winter. Daarom wordt het ook wel lenteschoonmaak of voorjaarsschoonmaak genoemd. Maar eerlijk? Je kunt dit op elk moment doen. Begin vooral wanneer jij behoefte hebt aan rust, ruimte en overzicht.
Mascha Bongenaar
4 februari 2023
Waarom een duurzame grote schoonmaak een goed idee is
Een schoon huis voelt prettig. Maar een duurzame grote schoonmaak heeft nog meer voordelen. Je zorgt beter voor je spullen, waardoor ze langer meegaan. Je koopt minder snel iets nieuws, omdat je weer weet wat je al hebt. Je voorkomt dat ongebruikte spullen liggen te verstoffen. En je gebruikt schoonmaakmiddelen, water en energie bewuster. En dat is echt niet moeilijk! De winst zit vaak in kleine dingen, zoals minder heet water gebruiken, schoonmaakmiddel goed doseren, oude doeken hergebruiken en spullen doneren in plaats van weggooien. Is dat meteen perfect duurzaam? Nee. Maar het is wel een haalbare stap. En juist dat maakt het vol te houden.
10 tips voor een duurzame grote schoonmaak
1. Doe het stap voor stap
Een grote schoonmaak klinkt groot, en dat is het ook. Je hele huis opruimen en schoonmaken kost tijd. Geef jezelf die tijd ook.
Maak een lijstje per ruimte. Bijvoorbeeld:
- keuken;
- woonkamer;
- badkamer;
- slaapkamers;
- voorraadkast;
- kledingkast;
- schuur of berging.
Kies daarna één ruimte of taak per keer. Vandaag de keukenkastjes, morgen de badkamerkast, volgende week de slaapkamer. Zo blijft het behapbaar en voorkom je dat je halverwege tussen de spullen zit en spijt krijgt dat je ooit begonnen bent. Heb je weinig tijd? Zet een timer op 30 minuten. Ook een half uur opruimen maakt verschil.
2. Maak schoon met minder warm water
Warm water is handig bij vet en hardnekkig vuil. Maar je hebt niet voor elke schoonmaakklus een emmer heet water nodig. Water opwarmen kost energie, dus gebruik warm water vooral waar het echt helpt. Voor veel klusjes is lauw of koud water genoeg. Denk aan stof afnemen, deuren schoonmaken of vensterbanken afnemen. Gebruik je wel warm water? Vul je emmer dan niet automatisch helemaal. Een halve emmer is vaak genoeg. Dat scheelt water, energie en tillen.
3. Doseer je schoonmaakmiddel zuinig
Meer schoonmaakmiddel maakt niet automatisch beter schoon. Sterker nog: te veel middel kan strepen achterlaten en zorgt ervoor dat je vaker moet naspoelen. Kijk daarom op de verpakking hoeveel je nodig hebt en gebruik liever iets minder dan te veel. Dat is beter voor je portemonnee, je binnenlucht en het afvalwater. Je hoeft ook niet voor elke plek in huis een apart middel te hebben. Met een paar basisproducten kom je vaak al een heel eind. Denk aan allesreiniger, afwasmiddel, citroenzuur voor geschikte oppervlakken en eventueel soda voor specifieke klusjes. Let wel op: natuursteen, hout en sommige coatings kunnen niet tegen zure middelen zoals azijn of citroenzuur. Test bij twijfel eerst op een onopvallende plek. Lees ook: Schoonmaken met impact: dit doe je verkeerd (en zo doe je het beter)
4. Gebruik doeken die je al hebt
Voor schoonmaken heb je niet steeds nieuwe doekjes nodig. Oude theedoeken, versleten T-shirts of katoenen lappen werken vaak prima. Gebruik je microvezeldoekjes? Die maken goed schoon, maar kunnen bij gebruik en wassen kleine plastic vezels verliezen. Wil je dat beperken, kies dan vaker voor katoenen doeken of was microvezeldoeken minder vaak en alleen wanneer dat nodig is. Wegwerpdoekjes zijn handig, maar zorgen ook voor extra afval. Bewaar ze liever voor situaties waarin gemak echt nodig is, bijvoorbeeld bij ziekte of heel vieze ongelukjes. Voor de meeste schoonmaakklussen is een wasbare doek genoeg.
5. Vergeet je elektrische apparaten niet
Elektrische apparaten verzamelen stof, vet en vuil. Denk aan de koelkast, oven, afzuigkap, wasmachine, droger, vaatwasser, waterkoker en stofzuiger. Door apparaten schoon te maken en goed te onderhouden, werken ze vaak beter en gaan ze langer mee. Maak filters schoon, haal stof weg bij ventilatieroosters en controleer snoeren op beschadigingen. Lees ook: Huishoudelijke apparaten onderhouden: zo bespaar je energie
6. Repareer wat nog mee kan
Tijdens het opruimen kom je vaak spullen tegen die kapot zijn; een lamp die knippert, een jas met een losse rits, speelgoed dat nog best te maken is of een apparaat dat al maanden wacht op aandacht. Gooi het niet meteen weg. Kijk eerst of repareren lukt. Soms is een nieuw snoer, een schroefje, een beetje lijm of een bezoek aan een Repair Café genoeg. Bij nieuwere spullen kun je ook contact opnemen met de winkel of leverancier. Misschien valt het nog onder garantie. Repareren kost soms wat moeite, maar het kan veel schelen. Je hoeft niets nieuws te kopen en je gebruikt langer wat er al is.
Wat is een duurzame grote schoonmaak?
Een duurzame grote schoonmaak is een grondige schoonmaak waarbij je bewust omgaat met water, energie, schoonmaakmiddelen en spullen. Je maakt je huis schoon, maar kijkt ook wat je kunt repareren, hergebruiken, doneren of beter kunt onderhouden.
Welke schoonmaakmiddelen heb je nodig voor duurzaam schoonmaken?
Voor duurzaam schoonmaken heb je meestal geen kast vol middelen nodig. Met allesreiniger of groene zeep, afwasmiddel, citroenzuur en soda voor geschikte oppervlakken kom je vaak al ver. Gebruik schoonmaakmiddel zuinig en let altijd op het materiaal dat je schoonmaakt.
Hoe maak je schoon zonder veel afval?
Gebruik wasbare doeken in plaats van wegwerpdoekjes, hergebruik oude katoenen lappen en koop schoonmaakmiddelen zo groot of navulbaar mogelijk als dat bij je past. Gooi bruikbare spullen niet weg, maar geef ze door, verkoop ze of breng ze naar de kringloop.
Wanneer kun je het beste een grote schoonmaak doen?
Veel mensen doen een grote schoonmaak in het voorjaar, maar dat hoeft niet. Je kunt ook starten na een drukke periode, voor een verhuizing, na de vakantie of gewoon wanneer je merkt dat je huis te vol en rommelig voelt.
Wat doe je met oude medicijnen tijdens het opruimen?
Oude medicijnen lever je apart in bij de apotheek of bij een inzamelpunt van je gemeente. Spoel ze niet door de wc of gootsteen. Zo voorkom je dat medicijnresten onnodig in het milieu terechtkomen.
7. Lucht je huis goed
Een schoon huis ruikt niet naar parfum, maar vooral naar frisse lucht. Zet daarom tijdens het schoonmaken ramen en deuren open. Zet de verwarming ondertussen lager of even uit, zodat je niet onnodig warmte verliest. Luchtverfrissers, geurkaarsen en sprays kunnen lekker ruiken, maar ze maken de lucht niet per se schoner, vaak voegen ze juist stoffen toe aan je binnenlucht. Wil je een frisse geur in huis? Begin met ventileren, was textiel dat muf ruikt en maak afvalbakken of afvoerputjes schoon. Dat helpt vaak meer dan een extra geurlaagje eroverheen.
8. Houd overzicht met een schoonmaaklijst
Bij een grote schoonmaak kun je makkelijk verdwalen in details. Je begint met een plankje en staat een uur later oude paperassen te sorteren. Herkenbaar? Een lijst helpt. Schrijf per kamer op wat je wilt doen en vink af wat klaar is. Dat geeft rust en maakt zichtbaar hoeveel je al hebt gedaan.
Maak de lijst niet te lang. Kies liever een paar taken die echt verschil maken. Bijvoorbeeld:
- keukenkastjes uitruimen;
- koelkast schoonmaken;
- badkamerkastje controleren;
- kledingkast opruimen;
- apparaten schoonmaken;
- spullen wegbrengen naar kringloop of weggeefkast.
Zo blijft de grote schoonmaak overzichtelijk en haalbaar.
9. Geef bruikbare spullen een tweede leven
Bij opruimen kom je vaak spullen tegen die je zelf niet meer gebruikt, maar die nog prima zijn. Denk aan servies, kleding, boeken, speelgoed, plantenpotten of keukenspullen. Gooi bruikbare spullen liever niet weg. Vraag eerst of iemand in je omgeving het kan gebruiken. Je kunt spullen ook naar de kringloop brengen, in een weggeefkast zetten of aanbieden via een lokale weggeefgroep. Lees ook: Duurzaam je huis ontspullen: Volg dit stappenplan!
10. Lever oude medicijnen apart in
Een badkamerkastje is zo’n plek waar van alles blijft liggen. Oude zonnebrand, lege tubes, pleisters, pijnstillers of medicijnen die je niet meer gebruikt. Oude medicijnen kun je beter niet door de gootsteen of wc spoelen. Gooi ze ook niet zomaar bij het restafval, maar lever ze in bij de apotheek of kijk wat jouw gemeente adviseert. Vaak kun je ze ook kwijt bij de milieustraat. Twijfel je over ander afval, zoals batterijen, verf, lampen of kapotte apparaten? Kijk dan in de afvalscheidingswijzer of op de website van je gemeente.
Maak je huis daarna makkelijker bij te houden
De grote schoonmaak is een fijn moment om opnieuw te beginnen. Maar het wordt pas echt prettig als je huis daarna makkelijker bij te houden is. Kijk daarom niet alleen naar schoonmaken, maar ook naar je gewoontes;
- Leg spullen terug op een vaste plek.
- Koop niet automatisch nieuwe schoonmaakmiddelen als er nog genoeg staat.
- Zet producten die bijna op zijn vooraan.
- Plan elke week een klein onderhoudsmoment.
Dat klinkt simpel, maar het werkt echt. Een duurzaam huishouden zit vaak in kleine gewoontes die je volhoudt.
Doe een duurzame grote schoonmaak
Een duurzame grote schoonmaak gaat over frisse lucht, overzicht, bewuster schoonmaken en beter zorgen voor de spullen die je al hebt. Door stap voor stap te werken, zuinig om te gaan met warm water en schoonmaakmiddel, spullen te repareren en bruikbare dingen door te geven, maak je meteen verschil. Voor je huis, je portemonnee en de hoeveelheid afval die je maakt. En voor je het weet voelt je huis weer lichter, frisser en fijner om in te wonen.
Meer lezen?
Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!