Tomaten verwerken en bewaren, hoe doe je dat op een duurzame manier?
Iedereen met een moestuin herkent het: ineens zijn de tomaten allemaal tegelijk rijp. Eerst eet je ze enthousiast op brood en door de salade, maar na een tijdje liggen er toch wel erg veel tomaten op de fruitschaal. Wat doe je ermee voordat ze te zacht worden of bederven? Gelukkig zijn tomaten heel veelzijdig. Je kunt ze invriezen, verwerken tot soep of saus, roosteren of drogen. Zo kun je langer genieten van je tomatenoogst en voorkom je voedselverspilling.
Tip voor tomaten uit eigen tuin
Heb je tomaten in je eigen tuin en zijn ze nog groen? Wacht dan liever tot ze rijp zijn voordat je ze opeet. Onrijpe groene tomaten bevatten meer tomatine. Tijdens het rijpen neemt de hoeveelheid van deze natuurlijke stof af. Heb je aan het einde van het seizoen nog groene tomaten aan de plant hangen? Dan kun je proberen ze binnen verder te laten rijpen. Leg ze bijvoorbeeld op een droge plek bij kamertemperatuur, of zelfs bij bananen of appels op de fruitschaal, en controleer regelmatig of ze beginnen te kleuren.
Mascha Bongenaar
1 september 2026
Tomaten eerst gewoon bewaren
Voordat je gaat invriezen, drogen of de oven aanzet, is het goed om te kijken of dat überhaupt nodig is. Verse tomaten kun je het beste buiten de koelkast bewaren, bij voorkeur op een koele plek en niet in de volle zon. Heb je een tomaat aangesneden? Dan hoort hij juist wel in de koelkast. Zet het snijvlak bijvoorbeeld op een schoteltje of bewaar de tomaat in een afsluitbaar bakje. De tomaten gewoon vers opeten is natuurlijk de eenvoudigste bewaarmethode. Het kost geen extra energie en een goed rijpe zomertomaat heeft vaak ook helemaal niet zoveel nodig. Bekijk ook onze bereidingstips in 7x plantaardige recepten met tomaten.
Zachte tomaten hoef je niet weg te gooien
Een tomaat die wat zachter of gerimpeld is geworden, hoeft echt niet meteen bij het afval. Zolang de tomaat niet beschimmeld of bedorven is, kun je hem meestal nog prima verwerken. Juist heel rijpe tomaten zijn handig voor gerechten waarin de structuur er minder toe doet. Denk aan soep, pastasaus, salsa of gazpacho. Heb je echt een flinke hoeveelheid tomaten liggen? In onze geroosterde tomatensoep met venkel gaat bijvoorbeeld maar liefst een kilo verse tomaten. Of gebruik een paar rijpe tomaten voor onze zomerse rode gazpacho. Dat is vooral op warme dagen een fijne manier om tomaten te verwerken, omdat je er niet eens voor hoeft te koken.
Tomaten invriezen
Een makkelijke manier om tomaten langer te bewaren is invriezen. Houd er wel rekening mee dat tomaten veel vocht bevatten. Na het ontdooien worden ze daardoor een stuk zachter dan verse tomaten. Voor een salade zijn ze dan niet meer zo geschikt, maar voor soep, saus, curry of een stoofgerecht is dat helemaal geen probleem. Was de tomaten eerst goed en verwijder slechte of beschadigde plekken. Je kunt ze vervolgens in stukken snijden en in porties invriezen. Bedenk daarbij alvast waarvoor je ze later wilt gebruiken. Maak je vaak pastasaus? Dan is het bijvoorbeeld handig om per portie genoeg tomaat voor één pan saus in te vriezen.
Je hoeft voor het invriezen niet automatisch plastic diepvrieszakjes of nieuwe bakjes te kopen. Wij gebruiken graag oude glazen potten opnieuw. Daar moet je wel een paar dingen bij in de gaten houden. Voedsel met veel vocht zet uit tijdens het bevriezen. Vul een glazen pot daarom nooit helemaal tot de rand en laat het eten eerst goed afkoelen. In ons artikel Zo gebruik je glazen potten in de vriezer leggen we uitgebreid uit hoe je dit doet zonder dat de pot barst.
Hoe kun je tomaten het beste bewaren?
Hele tomaten kun je het beste buiten de koelkast bewaren, op een koele plek en uit de volle zon. Aangesneden tomaten bewaar je wel in de koelkast.
Kun je verse tomaten invriezen?
Ja, tomaten kun je prima invriezen. Na het ontdooien worden ze wel zachter, waardoor ze vooral geschikt zijn voor soep, saus, curry of een stoofgerecht.
Kun je tomatensaus invriezen in glazen potten?
Ja, dat kan. Vul de pot niet helemaal tot de rand, omdat de inhoud tijdens het bevriezen uitzet. Laat warme tomatensaus of soep eerst goed afkoelen voordat je deze invriest.
Wat kun je maken met veel rijpe tomaten?
Met veel rijpe tomaten kun je bijvoorbeeld tomatensaus, soep, gazpacho of salsa maken. Je kunt tomaten ook roosteren, invriezen of drogen om ze langer te bewaren.
Hoe kun je tomaten langer bewaren?
Wil je tomaten langer bewaren, dan kun je ze invriezen, verwerken tot tomatensaus of soep of ze drogen. Kies vooral een methode die past bij hoe je de tomaten later wilt gebruiken.
Zelf tomatensaus maken en invriezen
Heb je een hele berg rijpe tomaten, dan is zelf tomatensaus maken misschien wel een van de makkelijkste manieren om er veel tegelijk te verwerken. Wij maken hiervoor een eenvoudige basissaus met verse tomaten, ui en knoflook. Het fijne daarvan is dat je pas later hoeft te beslissen wat je ermee gaat maken. Voeg Italiaanse kruiden toe voor een pastasaus, gebruik hem als basis voor pizza, verdun hem voor een soep of voeg hem toe aan een stoofgerecht. Maak gerust meteen een flinke pan. Laat de saus na het koken goed afkoelen, verdeel hem over kleinere porties en vries deze in. Ook hiervoor kun je natuurlijk glazen potten in de vriezer gebruiken, zolang je voldoende ruimte overlaat voor het uitzetten van de inhoud. Zo heb je later snel een zelfgemaakte tomatenbasis bij de hand.
Tomaten roosteren
Ook roosteren is een fijne manier om rijpe tomaten te verwerken. Door de warmte verdampt een deel van het vocht en wordt de smaak intenser en zoeter. Snijd de tomaten bijvoorbeeld doormidden of in grove stukken en leg ze in een ovenschaal. Je kunt er ui, knoflook en kruiden bij doen en ze vervolgens rustig laten roosteren. Gebruik je toch al de oven voor een ander gerecht? Kijk dan of er ruimte is om de tomaten er meteen bij te zetten. Zo gebruik je de warmte van de oven efficiënter. Geroosterde tomaten kun je meteen eten, pureren tot saus of verwerken in soep.
Tomaten bewaren door te drogen
Heb je nog steeds tomaten over? Dan kun je ze ook drogen. Tijdens het drogen verdwijnt een groot deel van het vocht uit de tomaat. Daardoor wordt de smaak veel geconcentreerder. Drogen kan met een voedseldroger of in een oven. Houd er wel rekening mee dat dit meerdere uren duurt en dus energie kost. Vooral stevige tomaten, zoals Roma- of pruimtomaten, zijn prettig om te drogen omdat ze relatief veel vruchtvlees bevatten. Maar ook andere soorten kun je gebruiken. In ons aparte recept leggen we stap voor stap uit hoe je dit doet.
Zelfgedroogde tomaten
Equipment
- 1 Voedseldroger of oven
Ingrediënten
- 1 kg rijpe tomaten, bij voorkeur Roma-, pruim-, cherry- of andere stevige tomaten
Instructies
- Was de tomaten goed en verwijder beschadigde delen en de harde steelaanzet.
- Snijd grote tomaten in plakken van ongeveer een halve tot één centimeter dik. Kleine cherry- of pruimtomaten kun je halveren.
- Verdeel de tomaten over de roosters van je voedseldroger. Zorg ervoor dat de stukken elkaar niet overlappen, zodat de lucht goed kan circuleren.
- Stel de voedseldroger in op ongeveer 60 °C.
- Droog de tomaten ongeveer 10 tot 18 uur. De precieze droogtijd hangt af van de soort tomaat, de dikte van de stukken, het vochtgehalte en je apparaat.
- Controleer de tomaten tijdens het drogen regelmatig en draai of verwissel de roosters als je merkt dat je apparaat niet overal even snel droogt.
- Gebruik je een oven? Zet deze dan zo laag mogelijk, bij voorkeur rond 60 °C, en gebruik indien mogelijk roosters zodat de lucht rondom de tomaten kan circuleren. Zorg ervoor dat vocht uit de oven kan ontsnappen en controleer daarvoor ook de gebruiksaanwijzing van je oven.
- De tomaten zijn klaar wanneer ze helemaal droog zijn en geen vochtige plekken meer hebben. Voor langduriger droog bewaren moeten ze behoorlijk droog zijn.
- Laat de gedroogde tomaten volledig afkoelen.
- Doe ze daarna in een schone, droge en luchtdichte pot en bewaar deze op een koele, droge en donkere plaats.
Notities
Wanneer is tomaten drogen duurzaam?
Voedsel drogen kost energie, zeker wanneer een oven of elektrische voedseldroger vele uren aanstaat. Heb je maar drie tomaten over? Dan is het waarschijnlijk logischer om ze gewoon in je avondeten te verwerken. Heb je daarentegen een enorme tomatenoogst die anders verloren dreigt te gaan, dan kan drogen wel interessant zijn. Heb je zonnepanelen? Dan kun je de voedseldroger bijvoorbeeld laten draaien op een zonnige dag waarop je veel eigen elektriciteit opwekt. Gebruik je een oven, probeer dan meerdere roosters tegelijk te vullen.
Zelfgedroogde tomaten gebruiken
Je hoeft gedroogde tomaten niet altijd eerst te weken. Snijd ze bijvoorbeeld klein en voeg ze direct toe aan soep of een saus, waar ze vanzelf weer wat vocht opnemen. Je kunt ze ook kort in warm water laten weken wanneer je een zachtere tomaat wilt gebruiken in bijvoorbeeld een salade, hummus of op brood. Bewaar zelfgedroogde tomaten niet zomaar onder olie op kamertemperatuur. Wil je ze in een gerecht met olie gebruiken, voeg de olie dan liever pas bij het bereiden toe.
Tomaten bewaren kan eenvoudig en duurzaam
Tomaten bewaren hoeft niet ingewikkeld te zijn. Kijk eerst welke tomaten het snelst op moeten en gebruik die vers of verwerk ze in een recept. Heb je daarna nog steeds een flinke voorraad? Kies dan een bewaarmethode die past bij hoe je de tomaten later wilt gebruiken. Voor een snelle maaltijd is zelfgemaakte tomatensaus uit de vriezer ideaal. Wil je juist een krachtige smaakmaker bewaren? Maak dan zelfgedroogde tomaten. Ook soep en losse tomaten kun je prima invriezen. Zo voorkom je voedselverspilling én kun je ook na de grote zomeroogst nog genieten van je tomaten.
Smakelijk eten!
Meer lezen?
Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!