Duurzaam besparen: Is afgeprijsd eten echt beter voor het milieu?
Artikelen kopen met korting of etenswaren uit de anti-verspillingsbak van de supermarkt bespaart geld. Maar is het ook een duurzame keuze? In dit artikel ontdek je of afgeprijsde producten echt beter voor het milieu zijn en krijg je praktische tips om voedselverspilling tegen te gaan.
Voedselverspilling: een groot probleem
In Nederland wordt jaarlijks ongeveer 1,6 miljard kilo voedsel verspild. Dat is ongeveer één vijfde van het geproduceerde eten. In 2018 werd nog ongeveer 2 miljard kilo verspild, dus er is vooruitgang, maar de hoeveelheid blijft enorm. Als eten wordt weggegooid, gaat niet alleen het voedsel verloren, maar ook alle energie en grondstoffen die nodig waren voor de productie, bewerking, transport en verpakking. Voedselverspilling voorkomen is dus een van de meest effectieve manieren om je ecologische voetafdruk te verkleinen.
Supermarkten zijn verantwoordelijk voor een veel kleiner deel van de verspilling dan vaak wordt gedacht. Volgens de meest recente Retail Monitor lag de daadwerkelijke voedselverspilling bij Nederlandse supermarkten in 2025 op 0,9%. Het totale voedselverlies bedroeg 1,2%. De verspilling ligt daarmee al enkele jaren op het laagste niveau sinds de metingen in 2018 begonnen.
Helpen kortingsstickers echt tegen verspilling?
Afgeprijsde producten kopen lijkt een win-win: je bespaart geld en voorkomt verspilling. Maar leidt dit er niet toe dat supermarkten telkens weer te veel inkopen? Supermarkten proberen hun inkoop juist steeds nauwkeuriger af te stemmen op de verwachte vraag. Voorspellingsmodellen, beter voorraadbeheer en dynamisch afprijzen helpen daarbij. Producten die ondanks die maatregelen hun houdbaarheidsdatum naderen, worden vaak afgeprijsd om de kans te vergroten dat ze alsnog worden verkocht en gegeten.
Veel supermarktketens hebben daar inmiddels een eigen aanpak voor:
- Albert Heijn werkt met dynamisch afprijzen. De korting loopt op naarmate de houdbaarheidsdatum dichterbij komt en kan oplopen tot 70%. Voor assortiment waarop dynamisch afprijzen niet wordt toegepast, wordt ook nog de bekende 35%-kortingssticker gebruikt.
- Jumbo heeft in bijna 700 winkels in Nederland en België een ‘Samen Minder Verspillen’-schap. Hier worden producten die tegen hun houdbaarheidsdatum aanzitten tegen sterk gereduceerde prijzen verkocht.
- Lidl verkoopt via ‘Verspil Mij Niet’ producten die hun laatste houdbaarheidsdag hebben bereikt uiterlijk vanaf 18.00 uur voor 25 of 50 cent.
- Aldi biedt koelproducten en vers vlees een dag vóór en op de houdbaarheidsdatum aan met 30% korting. Producten die nog geschikt zijn voor consumptie maar niet worden verkocht, worden daarnaast onder andere aan lokale voedselbanken gedoneerd.
- PLUS gebruikt onder andere een slim forecasting- en bevoorradingssysteem en werkt met Too Good To Go. Daarmee kunnen producten die nog goed zijn, maar tegen het einde van hun houdbaarheid lopen, alsnog worden verkocht.
Een afgeprijsd product kopen kan dus helpen voedselverspilling te voorkomen. Maar daar hoort wel een belangrijke voorwaarde bij: koop het alleen als je het zelf daadwerkelijk gaat gebruiken. Koop je door de korting meer dan je nodig hebt en belandt het uiteindelijk thuis alsnog in de afvalbak, dan is er weinig gewonnen.
Plastic en duurzaamheid: een afweging
Veel duurzame consumenten proberen plasticverpakkingen te vermijden. Maar als een product in plastic verpakt is en bijna weggegooid wordt, wat is dan de betere keuze? Een verpakking veroorzaakt gemiddeld ongeveer 10% van de totale milieu-impact van voedsel volgens Milieu Centraal. Ongeveer 15% hangt samen met voedselverlies en de overige impact zit vooral in het voedsel zelf, zoals teelt en transport. Een verpakking is dus maar één onderdeel van de totale milieu-impact.
Bovendien kan een verpakking soms juist helpen voedsel langer houdbaar te houden en beschadiging tijdens transport en opslag te voorkomen. Daardoor hoeft er minder voedsel te worden weggegooid. Het is daarom niet automatisch duurzamer om een verpakt product dat dreigt te worden verspild te laten liggen. Als je het product daadwerkelijk opeet, kan het voorkomen van voedselverspilling belangrijker zijn dan de impact van de verpakking. Benieuwd hoe je bij voeding verschillende soorten milieu-impact tegen elkaar kunt afwegen? Lees dan ook Plasticvrij en vegetarisch: wat is duurzamer?.
Thuis valt nog veel winst te behalen
Hoewel supermarkten en producenten voedsel verspillen, vindt bij consumenten thuis een aanzienlijk deel van de voedselverspilling plaats. Zelfs 37% van de voedselverspilling in de Nederlandse voedselketen wordt veroorzaakt bij de consument thuis. In 2025 gooide een gemiddelde Nederlander thuis 25,5 kilo vast voedsel weg. Dus hoewel producten redden in de supermarkt belangrijk is, is minder verspillen thuis minstens zo belangrijk. Wil je weten waarom je thuis veel meer invloed hebt op voedselverspilling dan tijdens het boodschappen doen? Lees dan ons artikel Waarom je thuis voedsel moet redden en niet in de supermarkt.
Is afgeprijsd eten kopen beter voor het milieu?
Vaak wel, zeker als het product anders dreigt te worden weggegooid. Koop het wel alleen als je het daadwerkelijk gaat gebruiken. Lees ook waarom je thuis voedsel moet redden en niet alleen in de supermarkt.
Helpen kortingsstickers echt tegen voedselverspilling?
Ja. Door producten vlak voor hun houdbaarheidsdatum af te prijzen, vergroten supermarkten de kans dat ze alsnog worden verkocht en gegeten.
Is afgeprijsd eten in plastic verpakking nog steeds duurzaam?
is meestal groter dan die van de verpakking. Lees ook meer over de afweging tussen plasticvrij en duurzamer eten.
Waar ontstaat de meeste voedselverspilling?
Voedselverspilling ontstaat in de hele keten, maar ook thuis valt veel winst te behalen. Lees daarom ook Waarom je thuis voedsel moet redden, en niet in de supermarkt.
Hoe kun je duurzaam besparen op boodschappen?
Koop afgeprijsde producten die je echt nodig hebt, voorkom verspilling thuis en let goed op de houdbaarheidsdatum. Lees ook wat het verschil is tussen THT en TGT.
Niet alleen supermarkten verspillen voedsel. Ook op andere plekken in de voedselketen blijven producten over of dreigen ze niet meer verkocht te worden. Er zijn verschillende initiatieven die proberen te voorkomen dat deze producten verloren gaan:
- Too Good To Go biedt verrassingspakketten aan met voedsel dat anders mogelijk niet meer verkocht wordt.
- Foodello verkoopt producten waarvan bijvoorbeeld de THT-datum dichterbij komt, de verpakking afwijkt of die uit het assortiment verdwijnen, met flinke korting.
Vooral bij producten met een THT-datum is het goed om te weten dat een verstreken datum niet automatisch betekent dat het product niet meer gegeten kan worden. Bij THT geldt: kijk, ruik en proef. Bij TGT gaat het om voedselveiligheid en gebruik je het product vóór of uiterlijk op de datum. Lees meer over het verschil tussen THT en TGT.
Is besparen op boodschappen duurzaam?
Het voorkomen van voedselverspilling zorgt ervoor dat de impact van ons voedsel kleiner wordt. Daarom is het altijd een goed idee om ervoor te zorgen dat eten niet zomaar in de kliko belandt. Afgeprijsd eten kopen kan daarbij een duurzame én voordelige keuze zijn, zeker wanneer je een product koopt dat anders mogelijk niet meer verkocht wordt. Maar de belangrijkste voorwaarde blijft: koop wat je nodig hebt en zorg dat je het ook daadwerkelijk opeet. Een product met korting kopen en het vervolgens thuis weggooien levert immers niets op.
Meer lezen?
Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!