Van plastic dieet naar zero waste

Mascha Bongenaar

9 februari 2023

Veel mensen starten met duurzaam leven door te plastic dieten. Zo ook Mascha. Ze verdiepte me in de groeiende zero waste beweging. En wilde zo min mogelijk afval maken en zoveel mogelijk zero waste boodschappen te doen. Maar daar stopte het niet, het veranderde haar mindset. DuurzameKeuzes vertelt je hoe je van plastic dieet naar zero waste mindset gaat.

Wat is zero waste?

Wat is zero waste en hoe kun je plasticvrij leven? De plastic soep, zwerfafval en je PMD zak in je keuken zijn heel zichtbare voorbeelden van hoeveel afval we maken in deze wereld. Veel mensen beginnen daarom een duurzamere levensstijl bij het proberen (eenmalig-) plastic uit te bannen uit hun huishouden. Maar zero waste focust op meer dan plasticvrij. De zero waste beweging is gebaseerd op de 5 R’s: refuse, reduce, reuse, recycle & rot. Door die volgorde van omgaan met afval na te streven, maak je veel minder afval en kun je je afval een tweede leven geven of recyclen. Door de focus op afval worden helaas niet altijd de R-en meegenomen. Hoe doe je dat dan wel?

Duurzaam leven

Alhoewel boodschappen doen met een eigen tas een goede gewoonte is, is 100% plasticvrij boodschappen doen niet genoeg om duurzaam te leven. Daarvoor moet je focus verschuiven van plasticvrij naar duurzaamheid in het algemeen. En daarbij richt je je meer op de CO2 uitstoot en de hele impact van wat je doet, wat je koopt en wat je wegdoet. Want niet alleen afval is een probleem, maar andere aspecten hebben veel meer invloed op de impact die je als persoon en consument hebt op het milieu. Daarbij zijn de principes van zero waste wel een hele fijne leidraad voor de keuzes die je maakt.

Refuse: heb je het nodig?

De weg naar duurzaam leven gaat over het veranderen van je mindset. En daarop sluiten de zero waste R’s heel erg aan. Impulsaankopen, gemak, comfort en gewoontes spelen een grote rol in wat je koopt, eet en doet. Vaak denk je niet actief na over je consumptiegedrag. En daarin zijn gewoonten ook niet op slag verandert. Verandering is moeilijk en gaat het beste stapje voor stapje. Zo is het belangrijk om stil te staan of je spullen echt nodig hebt. Dat kan gaan over kleine dingen als de gratis weggevers bij de boodschappen, maar ook over grotere aankopen als kleding of meubels. Heb je het nodig? Ga je het gebruiken of opeten? Wil je het onderhouden en repareren? En ga je er proberen zo lang mogelijk mee te doen en het niet te verspillen? Dat zijn de hoofdvragen als je iets koopt als je gekozen hebt om duurzamer te gaan kiezen. En wellicht ben je daarin niet altijd consequent; natuurlijk niet. Maar daarmee begint het wel.

Reduce: kan het ook minder?

Duurzaam leven gaat ook over minderen. Dat kan zijn minder vlees eten, minder auto rijden of minder eenmalig plastic kopen. Maar meer nog gaat duurzaam leven over tevredenheid. We hebben genoeg spullen, genoeg kleren en dichtbij op vakantie (in Europa) brengt ons net zoveel lol, gezelligheid en ontspanning dan ver weg. Zo kan het ook minder, zonder dat we inleveren op kwaliteit, comfort en levensgeluk.

Vakantie in de Elzas Petite France Elzas duurzame vakantie

Reuse, recycle & rot

Zero waste en plasticvrij leven is al snel geen doel op zich meer als je je focust op bredere duurzaamheid. Minder kopen en tevredener zijn met genoeg betekent wel automatisch dat je minder afval hebt. Zo kun je meer tijd besteden aan de andere 3 R-en. Reuse, Recycle en Rot gaat om zuinig zijn met en gebruiken wat je hebt. Gooi bijvoorbeeld glazen potjes niet zomaar in de glasbak, maar gebruik ze nogmaals. Dozen hergebruik je om spullen te versturen, die wij niet meer gebruiken, maar verkocht worden via Marktplaats of Vinted. Probeer zoveel mogelijk afval te recyclen, en weg te doen op een verantwoorde manier. En veel voedselresten gaan in een Bokashi, zodat het voeding wordt voor je tuin. Deze manier van lezen is op allerlei fronten duurzamer voor het milieu, je leefomgeving en je budget.