Keuzes in duurzame menstruatieproducten

Mensen die een menstruatie hebben weten hoeveel keuzes er zijn in menstruatieproducten. De laatste jaren zijn er ook steeds meer duurzame alternatieven gekomen. Hieronder leg ik uit welke keuzes in duurzame menstruatieproducten er zijn. En welke voor- en nadelen deze producten hebben.

Voor mensen met een menstruatie kan een duurzame keuze voor menstruatieproducten heel lastig zijn. Want welke opties heb je, en wat zijn de voor- en nadelen. Ik probeer alle momenteel verkrijgbare alternatieven hieronder te bespreken. Het grootste voordeel van herbruikbare menstruatieproducten is de enorme afvalberg die je bespaart. Daarnaast zijn de genoemde alternatieven allemaal verkrijgbaar zonder chemicaliën. Dat maakt deze producten een gezondere keus voor je lijf.

Ken je zelf nog een alternatief wat ik niet bespreek? Laat het me weten, ik hoor graag van je en leer graag nieuwe dingen.

Verzorging en gezondheid, Zero waste

Mascha Bongenaar

18 mei 2025

Menstruatieondergoed

Menstruatieondergoed is ondergoed met een ingebouwd adsorberend materiaal. Je draag het ondergoed net als regulier ondergoed tijdens je menstruatie. Dan heb je geen los (wasbaar) maandverband meer nodig. Menstruatieslips zijn verkrijgbaar van verschillende materialen zoals katoen, bamboe of synthetische stoffen, waarbij het adsorberend gedeelte in alle gevallen uit een laagje synthetische stof bestaat om doorlekken te voorkomen. Het voordeel van menstruatieondergoed is dat het erg comfortabel en schoon aanvoelt. Een menstruatieslip kun je 8 tot 10 uur dragen. Het is daarom vaak niet nodig om buitenshuis menstruatieondergoed te vervangen. Het nadeel van een menstruatieslip is dat je je moet omkleden bij het verschonen. Voordelen van menstruatieondergoed is dat je maandverband niet kan verschuiven bij sporten of slapen. Ook voel je het maandverband of de sluiting niet zitten. Daarnaast is het onzichtbaar bij bijvoorbeeld omkleden.

Menstruatiecup

Een menstruatiecup is een herbruikbaar siliconen ‘kuipje’ om je menstruatie op te vangen. Omdat het siliconen flexibel is, is het gemakkelijk in te brengen. Het product is herbruikbaar tot wel 10 jaar. En de meeste fabrikanten geven aan dat de cup 10 tot 12 uur te dragen is. Het inbrengen is wellicht wat oefenen, maar in gebruik is een cup verrassend praktisch. Binnenshuis is legen van de cup in het toilet, en schoonmaken aan de wastafel in je eigen badkamer gemakkelijk. Buiten de deur maakt een toilet met wastafel in het toilet verschonen eenvoudig. Als je buitenshuis bent, en niet zeker weet of je water bij de hand gaat hebben, is het handig een flesje water en (nat) washandje in een wetbag mee te nemen. Het is een groot voordeel van de cup zijn dat je hem niet voelt zitten. Je kunt er alles mee doen, zoals sporten en zwemmen. Na de eerste aanschaf en los van het uiteindelijke weggooien, is de cup volledig afvalvrij. Verder is de initiele aanschafprijs hoger dan bij wegwerpproducten. Maar vanwege de extreem lange levensduur, verdien je dit aankoopbedrag in vergelijking tot wegwerpproducten binnen een jaar zeker terug.

Heb je geen idee waar je op moet letten bij de aanschaf van een menstruatiecup, dan heeft de website van cupkiezer.nl de cupquiz om je te helpen.

Wasbare tampons

Naast de wasbare maandverbanden, kun je ook kiezen voor wasbare tampons. Het is een lapje katoen met een touwtje dat je oprolt en inbrengt als een tampon. Het gebruik is precies hetzelfde als bij een wegwerp tampon. Je dient de tampon na 4 tot 6 uur te vervangen door een schone. Na gebruik spoel je de wasbare tampon af met koud water en was je deze in de wasmachine. Buitenshuis bewaar je de gebruikte tampon in een waterdicht zakje of wetbag. Voordeel van de tampons is dat het eenvoudig te maken is, wellicht zelfs thuis met een lapje (bio) katoen. Je kunt wasbare tampons gebruiken met sporten en zwemmen. Bij normaal gebruik gaat een wasbare tampon zo’n 10 jaar mee. Het product is duurder dan het gebruik van wegwerpproducten, maar terugverdientijd is relatief kort. Wel is het duurder dan bijvoorbeeld een enkele investering in een menstruatiecup, omdat je er daarvan maar één nodig hebt.

Wasbaar maandverband

Wasbaar maandverband is precies zoals de naam zegt: maandverband dat je telkens opnieuw kunt uitwassen en je dus niet weggooit. Toegegeven: het is natuurlijk even wennen dat je je maandverband uitwast. Voor onderweg kun je een uitwasbare wetbag meenemen om gebruikt maandverband in te doen. Doe thuis gebruikte maandverband bijvoorbeeld in een luieremmer met koud water, totdat je het wast in de wasmachine. Als de emmer wat langer staat, voeg je wat soda toe zodat de bloedvlekken er later makkelijker uit gaan. Nadeel van wasbare maandverband is dat je de drukknoopjes soms voelt zitten bij fietsen. Met klittenbandsluiting heb je dit probleem minder. Verder is wasbaar maandverband iets dikker dan wegwerpmaandverband, waardoor je het beter voelt zitten. Voordelen zijn dat het herbruikbaar maandverband veel fijner, schoner en frisser voelt dan wegwerp maandverband dat broeierig, plakkerig en onprettig kan zitten.

Wasbare sponsjes

Als duurzaam alternatief voor wegwerp menstruatieproducten is er ook de wasbare herbruikbare spons. Het gaat hier om zeespons. Zo’n spons is biologisch gezien een dier, maar heeft geen organen, zenuwen of spieren, waardoor veel veganisten ze ook gebruiken. Er zijn ook synthetische menstruatiesponzen te koop; die zijn in principe juist als wegwerpproduct bedoelt, omdat ze na reiniging niet meer hygiënisch schoon zouden worden. Een menstruatiespons adsorbeert het menstruatiebloed door deze in te brengen net als een tampon. Je kunt een spons tot 8 uur achtereen gebruiken. Tussendoor spoel je de spons uit onder de kraan. Tussen twee menstruatieperioden maak je de spons schoon door deze te wassen met zeep of te laten weken in water met (appel) azijn of bakingsoda. Een natuurlijke zeespons is hypo-allergeen en anti-bacterieel. Daardoor kun je ze keer of keer hergebruikbaaren; dit in tegenstelling tot de eerder genoemde synthetische menstruatiespons. Ik heb zelf geen ervaring met een menstruatiespons. Genoemde voordelen van de wasbare menstruatiespons zijn dat deze makkelijk in de brengen is. Verder schijnt een menstruatiespons erg comfortabel, en het kan zelfs tijdens de s€ks ingelaten worden. Nadeel kan zijn dat je de spons na enkele maanden gebruik al dient te vernieuwen. Daardoor is het product duurder in vergelijking tot een menstruatiecup of wasbaar maandverband, of zelfs wegwerpproducten.

Welke duurzame menstruatieproducten zijn er?

Er zijn verschillende duurzame menstruatieproducten, zoals menstruatieondergoed, een menstruatiecup, wasbaar maandverband, wasbare tampons en menstruatiesponsjes. Vind je herbruikbare producten nog een stap te ver? Dan kun je ook kiezen voor biologische of plasticarme wegwerp menstruatieproducten.

Wat is het meest duurzame menstruatieproduct?

Een menstruatiecup is vaak één van de meest duurzame keuzes, omdat je deze jarenlang kunt gebruiken en bijna geen afval maakt. Maar het beste product is vooral wat bij jouw lichaam, menstruatie, budget en gemak past. Menstruatieondergoed of wasbaar maandverband kan voor iemand anders juist fijner zijn.

Is menstruatieondergoed hygiënisch?

Ja, menstruatieondergoed kan hygiënisch zijn als je het goed gebruikt en wast volgens de wasinstructies. Veel menstruatieslips kun je meerdere uren dragen, afhankelijk van je menstruatie en het absorptieniveau. Spoel ze na gebruik uit met koud water en was ze daarna in de wasmachine.

Wat zijn de voordelen van een menstruatiecup?

Een menstruatiecup gaat lang mee, maakt weinig afval en kan op termijn goedkoper zijn dan wegwerp tampons of maandverband. Je kunt ermee sporten, zwemmen en slapen. Wel vraagt het inbrengen en legen in het begin wat oefening, dus geef jezelf rustig de tijd om eraan te wennen.

Zijn duurzame menstruatieproducten duurder?

De aanschafprijs is vaak hoger dan bij wegwerpproducten. Denk aan menstruatieondergoed, een cup of wasbaar maandverband. Op de lange termijn ben je meestal juist goedkoper uit, omdat je deze producten steeds opnieuw gebruikt. Biologische wegwerp menstruatieproducten blijven vaak wel duurder dan reguliere wegwerpvarianten.

Duurzame wegwerp menstruatieproducten

Het wassen van maandverband, herbruikbare tampons en menstruatiecups kan je ook een brug te ver zijn. Ook dan zijn er duurzamere keuzes te maken dan reguliere wegwerpproducten. Conventionele menstruatieproducten kunnen chlorides, pesticiden en aceton bevatten, en zitten vol met plastics. Ik was me daar jarenlang niet van bewust. Maar toen ik het eenmaal wist, wilde ik dat niet meer in de buurt van mijn vagina. Zelf had ik er geen last van, maar die chemicaliën kunnen ook leiding tot irritatie, ontstekingen, allergieën en hormoonverstoring. Daar pas ik liever voor.

Duurzame keuzes voor wegwerp menstruatieproducten zijn meestal gezonder. Tegenwoordig zijn er meerdere alternatieven in biologische en natuurlijke menstruatieproducten, die beter afbreekbaar zijn dan plastic. Ze zijn daardoor gezonder voor je lijf en beter voor het milieu. Voorbeelden van biologische en natuurlijke merken zijn: Yoni en Natracare.