Duurzaam schoonmaken: zo begin je (zonder alles te vervangen)
Mascha Bongenaar
5 januari 2026
Januari is het perfecte moment om het nieuwe jaar fris te starten. Maar een grote schoonmaak moet natuurlijk ook gezond en goed voor het milieu te zijn. DuurzameKeuzes helpt je met een paar slimme keuzes en duurzame tips om te huis schoon te maken, zonder meteen al je schoonmaakmiddelen te vervangen.
1. Begin met wat je al hebt
Kijk goed naar wat je in huis hebt. Duurzaam schoonmaken betekent niet dat je per 1 januari al je schoonmaakmiddelen de deur uit moet doen. Juist niet: het meest duurzaam is vaak gebruiken wat je al hebt. Heb je nog een open fles allesreiniger in de kast staan? Maak die gerust eerst op. Daarna kun je bewust kiezen voor een duurzamer alternatief.
Misschien hoor je vaak dat ‘chemicaliën’ in schoonmaakmiddelen slecht zijn. Heel eerlijk, dat is onzin: alles is chemie – water, azijn en baking soda zijn dat ook. Wat meestal wordt bedoeld, is dat sommige schoonmaakmiddelen stoffen bevatten die slecht afbreekbaar zijn, belastend kunnen zijn voor waterleven of onnodig agressief zijn voor mens en milieu. Het probleem zit dus niet in het woord chemie, maar in het effect van bepaalde stoffen tijdens en na gebruik. Door eerst op te maken wat je hebt en daarna te kiezen voor milieuvriendelijkere producten, voorkom je verspilling én zet je alsnog een duurzame stap.
2. Zijn azijn, soda en baking soda milieuvriendelijker?
Bij DuurzameKeuzes zijn we groot fan van het gebruik van azijn, citroenzuur, soda en baking soda voor veel dagelijkse schoonmaaktaken. Want die zijn in veel gevallen duurzamer dan reguliere schoonmaakmiddelen, omdat het enkelvoudige, goed afbreekbare stoffen zijn, zonder onnodige geurstoffen, kleurstoffen of microplastics. Je hebt er meestal maar weinig van nodig en ze worden vaak in eenvoudige verpakkingen verkocht. Maar, eerlijk is eerlijk, ze zijn niet overal geschikt voor. Bij hygiënische reiniging, hardnekkig vet of kwetsbare materialen schieten ze soms tekort of kunnen ze zelfs schade veroorzaken. In die gevallen is een goed gedoseerd schoonmaakmiddel met milieu-keurmerk vaak de betere keuze, omdat het effectiever werkt en je er minder van nodig hebt. Duurzaam schoonmaken draait dus niet om zo natuurlijk mogelijk, maar om het juiste middel op de juiste plek.
3. Kies bewust als je iets nieuws koopt
Is je schoonmaakmiddel op? Dan is dat een logisch moment om over te stappen op een duurzamer alternatief. Maar waar let je dan op in de winkel? Kijk allereerst naar keurmerken. Betrouwbare labels zoals EU Ecolabel, Nordic Swan of Ecocert geven aan dat een product strenge eisen heeft voor onder andere biologische afbreekbaarheid, toxiciteit voor waterorganismen en verpakking. Dat betekent niet dat een product ‘perfect’ is, maar wel dat het aantoonbaar minder belastend is dan alternatieven. Let ook op de verpakking. Navulbare flessen, concentraat of tabletten die je oplost in water zorgen voor minder plastic afval en minder transport van water. Dat scheelt grondstoffen én CO₂-uitstoot. Merken die hierop inzetten, laten zien dat ze verder kijken dan alleen de inhoud van de fles. Merken zoals Everdrop bieden poeders die je in herbruikbare flessen oplost; zo verminder je plastic en hoef je geen zware flessen mee te sjouwen. Lees hier onze ervaring met Everdrop.
.
4. Minder gebruiken werkt vaak beter
Veel mensen denken: hoe meer schoonmaakmiddel, hoe schoner. Maar dat is meestal juist niet zo; bij de meeste producten is de werking afgestemd op een kleine hoeveelheid. Meer toevoegen zorgt alleen voor extra schuim en meer resten die je weer moet wegspoelen. Door je te houden aan de aanbevolen dosering of zelfs iets minder, bespaar je geld en het milieu. Door minder schoonmaakmiddel te gebruiken, verminder je wat er via het afvoerwater in het milieu terecht komt, terwijl je huis even schoon wordt. Gebruik een lage dosering schoonmaakmiddel met (niet teveel!) warm water en een goede doek, dan kom je vaak al een heel eind.
5. Herbruikbare materialen maken echt verschil
Naast schoonmaakmiddelen spelen ook de materialen die je gebruikt een grote rol. Wegwerpdoekjes en -sponsjes lijken misschien handig, maar zorgen vooral voor heel veel afval. Gelukkig zijn er simpele alternatieven. (Biologisch) katoenen doeken, wasbare (microplasticvrije!) sponsjes of zelfs oude handdoeken en T-shirts werken vaak net zo goed, en gaan veel langer mee. Door ze na gebruik te wassen en opnieuw te gebruiken, verminder je afval én hoef je minder vaak nieuwe producten te kopen. Dat is pas praktisch en duurzaam schoonmaken!
6. Maak er een haalbare routine van
Duurzaam schoonmaken gaat helemaal niet over alles of niets! Het helpt om van je schoonmaaktaken een haalbare routine van te maken. Bijvoorbeeld: begin in januari met een grote beurt voor één ruimte in huis, zoals de keuken of badkamer. Gebruik daar bewuster je middelen, let op dosering en vervang pas iets als het op is. Door het stap voor stap aan te pakken, blijft duurzaam schoonmaken overzichtelijk en vol te houden. En juist die kleine, consistente keuzes zorgen op de lange termijn voor een enorm verschil.
Duurzaam schoonmaken begint met bewust kiezen
Een schoon huis en beter voor het milieu zijn sluiten elkaar niet uit. Door eerst op te maken wat je hebt, daarna te kiezen voor producten met betere keurmerken, zuinig te doseren en herbruikbare materialen te gebruiken, maak je al een groot verschil. Niet perfect, maar bewust kiezen is precies waar duurzaam schoonmaken begint.
Meer lezen?
- Schoonmaken met soda: simpel, sterk en verrassend duurzaam
- 10 tips voor duurzame grote schoonmaak
- Grote schoonmaak: vergeet je elektrische apparaten niet
In dit artikel staan affiliate links. Wanneer je via één van deze links een aankoop doet, ontvangt DuurzameKeuzes een (meestal kleine) commissie van de verkoper, terwijl het jou niets extra kost. Denk aan het milieu en je portemonnee; koop alleen iets als je het nodig hebt!
Schrijf je in voor de DuurzameKeuzes nieuwsbrief!
Ontvang duurzame tips, heerlijke recepten en exclusief winacties direct in jouw inbox.
Mis niks meer van DuurzameKeuzes.com!
Volg ons op alle sociale media.
Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!